“Estudo introdutório à retórica de áquila romano seguido de tradução dos Διανοίας Σχήματα do livro de Figuris Senten tiarum et Elocutionis ”
| dc.contributor.advisor | Grizoste, Weberson Fernandes | |
| dc.contributor.advisor-lattes | http://lattes.cnpq.br/9595958464572167 | |
| dc.contributor.author | Ribeiro, Lia Ester da Silva | |
| dc.contributor.referee1 | Grizoste, Weberson Fernandes | |
| dc.contributor.referee1Lattes | http://lattes.cnpq.br/9595958464572167 | |
| dc.contributor.referee2 | Ribeiro, Edinelza da Silva | |
| dc.contributor.referee2Lattes | http://lattes.cnpq.br/5385395813417606 | |
| dc.contributor.referee3 | Jesus, Carlos Renato Rosário de | |
| dc.contributor.referee3Lattes | http://lattes.cnpq.br/0790502180741262 | |
| dc.date.accessioned | 2026-04-15T19:28:50Z | |
| dc.date.issued | 2026-04-08 | |
| dc.description.abstract | This work aims to investigate the rhetorical tradition from its origins in Classical Antiquity to its consolidation in the Roman World, with the purpose of contextualizing the work De figuris sententiarum et elocutionis by Aquila Romanus, a Latin rhetorician from the 3rd century D.C. The research will include an unpublished translation, from Latin to Portuguese, of the διανοίας σχήματα present in the work. To contextualize the work, we will first outline the historical development of rhetoric in Classical Antiquity; next, we will present the main characteristics of the rhetorical system, with an emphasis on elocutio and the development of figures of speech; finally, we will introduce the rhetorician Aquila Romanus and we analyze four figures of thought extracted from his work, which belong to a subgroup termed figurae per detractionem. | |
| dc.description.resumo | Este trabalho tem como objetivo investigar a tradição retórica desde suas origens na Antiguidade Clássica até sua consolidação no Mundo Romano, com o intuito de contextualizar a obra De figuris sententiarum et elocutionis, de Áquila Romano, rétor latino do séc. III d.C. A pesquisa inclui uma tradução inédita, do latim ao português, dos διανοίας σχήματα presentes no manual. Para examinar a obra, primeiramente traçaremos o percurso histórico da retórica na Antiguidade Clássica; em seguida trataremos das principais características do sistema retórico, com ênfase na elocutio e o desenvolvimento das figuras de linguagem; por último, apresentaremos o rétor Áquila Romano e analisaremos quatro figuras de pensamento extraídas de sua obra, as quais pertencem a um subgrupo chamado figurae per detractionem. | |
| dc.identifier.citation | RIBEIRO, Lia Ester da Silva. “Estudo introdutório à retórica de áquila romano seguido de tradução dos Διανοίας Σχήματα do livro de Figuris Senten tiarum et Elocutionis ”. 2025. 37f. Trabalho de Conclusão de Curso - TCC (Graduação em Licenciatura em Letras – Língua Portuguesa) - Universidade do Estado do Amazonas, Parintins. 2025. | |
| dc.identifier.uri | https://ri.uea.edu.br/handle/riuea/8212 | |
| dc.language.iso | pt | |
| dc.publisher | Universidade do Estado do Amazonas | |
| dc.publisher.initials | UEA | |
| dc.relation.references | ÁQUILA ROMANO. De figuris sententiarum et elocutionis. In: HALM, C. Rhetores Latini minores: ex codicibus maximam partem primum adhibitis. Ex Biblioteca Francisci Pithoei. Parisiis. Hadrianvm Perier, 1599, pp. 22-37. ARISTÓTELES. Retórica. Tradução e notas de Manuel A. Júnior; Paulo F. Alberto; Abel N. Pena. Lisboa: Imprensa Nacional – Casa da Moeda, 2005. . Poética. Trad. Eudoro de Sousa. Lisboa: Imprensa Nacional-Casa da Moeda, 1994. . Poética. Tradução e notas de Ana Maria Valente. Lisboa: Fundação Calouste Gulbenkian, 2008. [CÍCERO]. Retórica a Herênio. Trad. Ana Paula Celestino Faria e Adriana Seabra. São Paulo: Mnēma, 2024. JÚLIO RUFINIANO. De figuris sententiarum et elocutionis. In: HALM, C. Rhetores Latini minores: ex codicibus maximam partem primum adhibitis. Ex Biblioteca Francisci Pithoei. Parisiis. Hadrianvm Perier, 1599, pp. 22-37. PLATÃO. Fedro. Tradução e notas de Pinharanda Gomes. Lisboa: Guimarães Editores, 1986. QUINTILIANO. Instituição oratória. Tomo III. Tradução, apresentação e notas: Bruno Fregni Bassetto. Campinas, SP: Editora da Unicamp, 2016. APOIOS TEÓRICOS BARTHES, R. A antiga retórica. In: BARTHES, R. A aventura semiológica. São Paulo: Martins Fontes, 2002, pp. 3-100. CHIRON, P. “Pragmatique de la définition dans la rhétorique tardive”. Revue de philologie, de littérature et d’histoire anciennes, v. 94, n. 2, p. 71-86, 2020. CURTIUS, E. R. Literatura europeia e Idade Média latina. 2ª ed. Brasília: Instituto Nacional do Livro, 1979. FERNANDES, T. “Alguns problemas teóricos da tradução de línguas antigas: reflexões acerca das dificuldades do tradutor do latim”. Scientia Traductionis, 10, pp. 80-89, 2011. GIL, A. C. Como elaborar projetos de pesquisa. São Paulo, Atlas, 2002. GREBE, S. “Change and continuity in rhetorical writings: Aquila Romanus’ and Martianus Capella’s treatises on the figurae sententiarum et elocutionis”. Acta Classica, v. 43, p. 45-69, 2000. LAUSBERG, H. Elementos de retórica literária. Trad. R. M. Rosado Fernandes. Lisboa: Fund. Calouste Gulbenkian, 2011. LÓPEZ-LUCENDO, C. M. Aproximación a la doctrina y la terminología retórica de las figuras de dicción en la tratadística latina tardía. Madrid, 2015. MARROU, H. I. História da educação na Antiguidade. Trad. M. L. Casanova. 4. ed. São Paulo: Editora da Universidade de São Paulo, 1973. REBOUL, O. Introdução à retórica. Trad. Ivone Castilho Benedetti. São Paulo: Martins Fontes, 2004. RICOEUR, Paul. A metáfora viva. Trad. Dion Davi Macedo. São Paulo: Edições Loyola, 2000. SCHIRREN, T. Figuren im Rahmen der klassischen Rhetorik. In: FIX, U.; GARDT, A.; KNAPE, J. (org.). Rhetorik und Stilistik. Ein internationales Handbuch historischer und systematischer Forschung, 2. Berlin; New York: De Gruyter Mouton, pp. 1459-1485, 2009. SCHLEIERMACHER, F. Sobre os diferentes métodos de traduzir. Trad. Celso Braida. Princípios, v. 14, n. 21, 233-265, 2007. | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United States | en |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/us/ | |
| dc.subject | Retórica | |
| dc.subject | Antiguidade Clássica | |
| dc.subject | Elocutio | |
| dc.subject | Áquila Romano | |
| dc.subject | Διανοίας Σχήματα | |
| dc.title | “Estudo introdutório à retórica de áquila romano seguido de tradução dos Διανοίας Σχήματα do livro de Figuris Senten tiarum et Elocutionis ” | |
| dc.title.alternative | "An introductory study to the rhetoric of Aquila the Roman followed by a translation of the Διανοίας Σχήματα from the book Figuris Senten tiarum et Elocutionis" | |
| dc.type | Trabalho de Conclusão de Curso |
Arquivos
Pacote original
1 - 1 de 1
Carregando...
- Nome:
- Estudo_introdutório_aquilaRomano_διανοίαςσχήματα_FigurisSententiarumetElocutionis.pdf
- Tamanho:
- 1008.19 KB
- Formato:
- Adobe Portable Document Format
